Little yasası ve Kanban sistemi arasındaki ilişki

31 Tem

Little yasası John Little tarafından 1961 yılında bulunmuştur. Bu yasaya göre kapasite arttıkça, işlerin kuyrukta bekleme süreleri de artar. Little yasası gayet basit ama sonuçları itibariyle bir o kadar muhteşemdir.

Little yasasının havuz ile temsili gösterimi — Christoph Roser at AllAboutLean.com

Sistemin kapasitesini (L) ne kadar artarsa, yeni işler için o kadar yer açılacaktır. Bu iyi değildir çünkü mevcut işleri bitirme oranının (λ) sabit kaldığını varsayarsak, işlerin havuz içinde bekleme süresini (W) artıracaktır. İşlerin havuz içinde bekleme sürelerinin (W) artması müşterilerin hoşuna giden bir davranış olmayacaktır.

Örneğin dakikada ortalama 10 kişinin beklediği bir kahve kuyruğunda, müşteri politikası gereği her bir müşteriyi ortalama da en fazla 2 dakika bekletmek isteyen işletmenin kaç baristaya ihtiyacı vardır ?

Kuyruk uzadıkça (L), kuyruk içerisinde bekleme süreside artacaktır (W) ve bu müşteri memnuniyetini azaltan bir durum olduğundan bahsetmiştik. Sorunun cevabına gelirsek,

L = Dakikada ortalama 10 kişi kuyrukta

λ = ?

W = Ortalama bekleme süresi azami 2 dakika olmasını isteniyor

10 = λ x 2

λ = 5 ; sistem ortalamada dakika da 5 müşteriye servis vermelidir. İşletmenin 5 barista koyması, hedeflenen 2 dakikalık bekleme (W) süresini tutturması için gereklidir sonucuna varılabilir.

Bir başka soru ile devam edelim. Mehmet’in günde ortalamada 50 e-postaya cevap verebiliyor. Mehmet’in e-posta kutusunun sınırı 150 adet. Mehmet’in ortalamada karşı tarafa cevap verme süresi nedir ?

L = 150 adet e-posta sınırı

λ = Günde 50 e-postaya cevap veriliyor

W = 150 / 50 = 3 gün

Mehmet’e gelen bir e-posta ortalama 3 gün kutuda bekler.

Peki Little yasası ile Kanban tahtası ile nasıl bir ilişkisi var ? Kuyruk uzunluğu, kuyruk içerisinde işlerin beklemesi ve belli bir sürede iş bitirme kavramlarını Kanban tahtasında nereye oturtacağız ?

Little yasası ve Kanban tahtası arasındaki ilişki

Kanban sistem pratiklerinin ikinci maddesi olan işlere limit getirilmesini söyler, bir başka ifadeyle WIP (Work In Progress) limit konulması sığ Kanban sisteminden, derin Kanban sistemine geçişin bir göstergesidir. Artık limit koyarak Little kanunu devreye alabilir ve böylece tahminlemelerde bulunabilirsiniz.

Örneğin Little yasası ve Kanban tahtası arasındaki ilişkisi görselinde anlatılan tahtanın toplam kapasitesi (L) 16’dır. 1 Haftada çıkarılan işin toplamı (λ) 3 ‘dür . Bu durumda örnek Kanban tahtasında söz verilen bir bilet / işin ortalama tahtada kalma süresi (W) eşitter 5,3 haftadır.

(L) 16 = (λ) 3 x W

W = 5.3 hafta

Bir başka deyişle yeni bir işin tamamlanma süresi ortalama da 1 aydan biraz fazla sürmektedir. Eğer tahtanın kapasitesini (W) 16’dan 8 ‘e indirilirse, o zaman teslim süresi 5.3 haftadan, 2.6 haftaya iner. Böylece birden fazla iş yapmaya çalışmanın verimliliğe olan olumsuz etkisini matematiksel olarak da ispatlanmış oluyoruz.

(L) 8 = (λ) 3 x W

W = 2.6 hafta

Bir işin ne zaman biteceğinin bilgisini müşteriye söylemek çok önemlidir ama esas önemli olan bu tahminleme sürecini en az zaman kaybıyla müşteriye söylemektir. Tahminleme yapmak ciddi zaman alan bir süreç olduğunu hatırlatmak isterim ve fakat Little yasası sayesinde ortalama bekleme süresini müşterilere asgari efor ile söyleyebiliriz. Little yasası ile artık kümülatif akış diyagramı (cumulative flow diagram) elde edebiliriz bu sayede projenin nasıl gittiğini kolayca takip edilebilir.

Örnek kümülatif akış diyagramı

Eğer kümülatif akış diyagramında ortalama teslimat sayısı (λ) düz çekmeye başlarsa, bu bir teslimat yapılamadığının göstergesidir ve bu problemi çözmek için kolları sıvamak gerekir. Kümülatif akış diyagramı; kapasite (L), ortalama teslim süresi (W) ve ortalama teslimat oranlarının (λ) hepsini özet bir şekilde gösteren kolay bir görseldir.

İlgili

Originally published at agilekanban.istanbul on July 31, 2018.